شاید در اطراف خود افرادی را بشناسید که بدون هیچ مشکلی در یک جمع صحبت می کنند ، هر سوالی را به درستی و با کمال آرامش پاسخ می دهند و در برابر هر گونه زورگویی و یا توهین سکوت نکرده و به اصطلاح از حق خود دفاع می کنند. این افراد از اعتماد به نفس بالایی برخوردار هستند.

کسانی که می توانند روی پای خود بایستند و در مقابل هر مشکلی احساس شکست نکرده و ناامید نشوند.
اما چطور می توان به چنین اعتماد به نفس بالایی دست یافت؟ کمبود اعتماد به نفس چه علائم و نشانه هایی دارد و چگونه می توان آن ها را برطرف کرد؟ اگر در پی رسیدن به پاسخ چنین سوالاتی هستید ، حتما این مقاله را مطالعه کنید.

پایین بودن اعتماد به نفس چگونه خود را نشان می دهد؟

کمبود اعتماد به نفس ، علائم مختلفی خواهد داشت اما چیزی که اهمیت دارد ، این است که اگر فکری برای حل کردن این مشکل نکنید ، به زودی باید با انزوا در جامعه و تنهایی و ترس در آن مواجه شوید. هیچ چیز به اندازه اعتماد به نفس پایین ، نمی تواند بر روحیه یک شخص و نوع تفکر او نسبت به خودش ، تاثیر منفی و مخربی بگذارد.

در جامعه ای که همه چیز بر اساس روابط عمومی قوی تعیین شده و برای انجام هر فعالیتی نیاز به برقراری ارتباط با دیگران احساس می شود ، کمبود اعتماد به نفس روند رشد و پیشرفت فرد را کند کرده و او را به شخصی بی هدف و بی اراده تبدیل خواهد نمود. حال بهتر است تا علائم این مشکل و ویژگی های افرادی که به آن دچار هستند را بهتر بشناسیم.

نشانه های عدم اعتماد به نفس در افراد

 این افراد تنهایی را دوست دارند

افراد با اعتماد به نفس بالا ترجیح می دهند که همیشه در جمع دوستان و خانواده خود حضور داشته باشند. در بحث ها و نظرسنجی ها به راحتی شرکت می کنند و در مقابل نظرات و انتقادات جبهه نمی گیرند. اما افرادی که از اعتماد به نفس کمتری برخوردارند ، تنهایی را ترجیح می دهند و به حضور در محیط های خلوت علاقه بیشتری نشان می دهند.

 صحبت کردن در جمع برایشان مشکل است

اگر اعتماد به نفس کسی پایین باشد ، از سخنرانی در جمع و بلند صحبت کردن ، می ترسد. همیشه فکر می کند که با ادای درست کلمات مشکل دارد و یا ممکن است صدایش بلرزد یا نتواند منظور خود را به درستی منتقل کند.

چنین فردی از ترس اینکه مبادا مورد تمسخر دیگران قرار بگیرد و یا جوابی برای انتقاد و سوالات دیگران نداشته باشد ، سکوت می کند و سعی دارد تا کمتر از سایرین مورد توجه قرار گیرد.

خودشان را با تلفن همراه و وسایل دیگر سرگرم می کنند

سرگرم بودن با تلفن همراه همیشه به معنای کمبود اعتماد به نفس نیست. اما در برخی موارد که افراد حرفی برای گفتن ندارند و یا از صحبت کردن با دیگران خجالت می کشند ، آن را بهانه ای برای شرکت نکردن در بحث ها می کنند تا به وسیله آن خود را از برقراری ارتباط با دیگران دور نگه دارند. افراد ، بیشتر زمانی این کار را انجام می دهند که دوست یا آشنایی در جمع نداشته باشند و شروع صحبت برایشان سخت و آزاردهنده باشد.

در تصمیم گیری ها به مشکل بر می خورند

افرادی که از روحیه و اعتماد به نفس بالایی برخوردارند ، بدون کمک دیگران درمورد مسائل مختلف و مخصوصا زندگی خصوصیشان تصمیم می گیرند. اما افرادی که اعتماد به نفسشان پایین است برای انجام هر کار کوچک و بزرگی نیاز به نظرخواهی و مشورت با دیگران دارند. این افراد نمی توانند نظر قطعی خود را اعلام کنند و معمولا تصمیمات دیگران را در اولویت قرار می دهند.

نظر خود را به سرعت تغییر می دهند

این مورد هم به عدم تصمیم گیری درست باز می گردد. کسی که اعتماد به نفس بالایی دارد ، برای تصمیمات خود دلایل محکمی خواهد داشت و به راحتی آن ها را تغییر نخواهد داد. اما فردی که به خود اعتماد ندارد ، معمولا اعمال مخالف میل خود را انجام داده و نظر خود را به راحتی تغییر خواهد داد. این دسته از افراد به نظر دیگران درمورد خودشان بیش از حد اهمیت می دهند و می توان گفت که هدف مشخصی برای آینده خود ندارند.

دلایل کمبود اعتماد به نفس

اگر از کمبود اعتماد به نفس رنج می برید ، باید علت بروز آن را در طرز فکرتان نسبت به خود و رفتار دیگران جست و جو کنید. بسیاری از مشکلاتی که در بزرگسالی گریبان ما را می گیرند ریشه در دوران کودکی و رفتار دیگران با ما و تاثیر اجتماع بر زندگیمان دارند.

رفتارهای ناپسند و اشتباه ، بر طرز تفکر ما تاثیرات مخربی می گذارند و زمینه بروز بسیاری از بیماری های روانی را در ما ایجاد می کنند که شاید تا پایان عمر از آن بی خبر باشیم. در این جا برخی از دلایل بروز کمبود اعتماد به نفس را معرفی می کنیم و امیدوار هستیم که با شناخت آن ها بتوانید این مشکل را بهتر شناسایی و رفع کنید.

سرزنش شدن بیش از حد

این مورد یکی از اصلی ترین دلایل پایین آمدن اعتماد به نفس است. به خصوص برای کودکان که نیاز دارند تا محیط اطراف خود را بشناسند و با آن ارتباط برقرار نمایند. کسی که بیش از اندازه مورد سرزنش دیگران قرار می گیرد ، کم کم به این باور می رسد که نمی تواند هیچ کاری را به درستی انجام دهد ، هیچ کس او را جدی نمی گیرد و اهمیت کارهایی که انجام می دهد بسیار پایین و غیر قابل توجه است.

استرس و نگرانی در مورد مسائل روزمره

استرس و اضطراب بیش از حد ، دشمن سلامتی و آرامش شما است. اگر در مورد مسائل روزمره بیش از اندازه نگران شوید ، در مورد درستی هر چیزی شک خواهید کرد. به خودتان اعتماد کم تری خواهید داشت و همیشه منتظر هستید تا بشنوید که وظایفتان را به درستی انجام نداده اید. این مورد بر کار و روابط اجتماعی شما تاثیرات مخربی خواهد گذاشت و شما را فردی نا آرام و غیر قابل پیش بینی معرفی خواهد کرد.

تنبیه شدن و نه شنیدن

این مورد هم مانند سرزنش شدن تاثیرات بدی را به همراه خواهد داشت. اگر فرد از کودکی برای انجام هر کار کوچک ، مورد تنبیه والدین قرار بگیرد و برای هر اقدامی ، نه بشنود یا اجازه تصمیم گیری و ریسک کردن را نداشته باشد ، به انسانی سرخورده و ناامید تبدیل خواهد شد. چنین فردی به راحتی در مقابل زورگویی دیگران سکوت کرده و به خاطر جلب رضایت آن ها هر کاری را انجام خواهد داد.

بیماری و مشکلات جسمی

افرادی که از بیماری های خاص یا نقص عضو رنج می برند ، ممکن است که دچار کمبود اعتماد به نفس شوند. آن ها خود را با افراد سالم مقایسه می کنند و به خاطر عدم توانایی جسمی ، خود را مقصر یا ضعیف می دانند. این مشکل در افرادی که مبتلا به بیماری های پوستی ، سوختگی و … هستند ، بیشتر دیده می شود و گاهی چنان پیشرفت می کند که فرد را به واکنش های غیرمنطقی و حتی خودکشی وادار می نماید.

مقایسه بی جا و معیارهای مقایسه نامناسب

همیشه سعی کنید که خودتان را با خود مقایسه کنید. یعنی امروزتان را نسبت به دیروز بهتر کنید. از زندگی لذت ببرید ، کارهای معوقه خود را انجام دهید و به جای حسادت به افراد موفق ، آن ها را به عنوان الگویی برای پیشرفت تان در نظر بگیرید.
اگر قرار است با دیگران به رقابت بپردازید و یا موقعیتتان را مقایسه کنید ، توجه داشته باشید که شرایط و معیارها برای همه یکسان باشد.

شبکه های اجتماعی

این نکته را مورد توجه قرار دهید که تصاویر و فیلم های منتشر شده در فضای مجازی ، اغلب نمونه هایی از تجمل گرایی و لحظات شاد زندگی افراد را نشان می دهند. هیچ کس نمی داند در پس پرده این تصاویر و فیلم ها چه می گذرد. برخی از افراد با مشاهده این تصاویر و مقایسه آن ها با زندگی خود ، دچار افسردگی و کمبود اعتماد به نفس می شوند و فکر می کنند که زندگی شادی ندارند یا توانایی ایجاد چنین لحظه های شادی را در زندگی خود نخواهند داشت.

۱۰ راهکار مفید برای داشتن اعتماد به نفس بالا

اعتماد به نفس بالا دست یافتنی است ، به شرطی که جایگاه خود در محیط خانواده و سپس جامعه را بشناسید. در این جا ۱۰ مورد از موثرترین راهکارهای افزایش اعتماد به نفس را معرفی خواهیم کرد که با به کارگیری آن ها بتوانید به موقعیت اصلی خود بازگردید. یا همچنین برای بهبود و تقویت اعتماد به نفس خود می توانید با مرکز مشاوره خانواده رایکو از سراسر کشور به صورت تلفنی تماس حاصل فرمایید.

۱- در آینه تمرین کنید

تمرین در آینه برای یادگیری مهارت های اجتماعی بسیار مفید است. اگر قرار است تا چند روز آینده در یک جمع سخنرانی کنید و از حالا استرس قرار گیری در جایگاه و بیان مطالب مورد نظرتان را دارید ، سعی کنید تا تمرینات مفیدی را انجام دهید. برای مثال رو به روی آینه بایستید و متن را برای خودتان تکرار کنید. آن را برای اعضای خانواده و جمعی از دوستانتان بازگو کنید و از آن ها بخواهید تا نقاط ضعف و قوت شما را بیان نمایند.

۲- استعدادهای خود را شکوفا کنید

استعداد هدیه ای است که خداوند به هر انسانی بخشیده است اما نوع آن و نحوه شکوفایی آن برای هر فرد متفاوت است. سعی کنید تا به کارها و هنرهایی که مورد علاقه تان است ، اهمیت بیشتری دهید. خودتان را در یک زمینه مثلا هنری ، ورزشی ، علمی و … تقویت کنید. با این کار به اعتماد به نفس بیشتری رسیده و خودتان را دست کم نخواهید گرفت.

۳- ریسک پذیر باشید

به خودتان جرأت بدهید. کارهایی را که دوست دارید و یا فکر می کنید که از عهده آن ها بر می آیید ، انجام دهید. اگر مدت ها است به شروع یک کسب و کار جدید فکر می کنید ، می خواهید یک اثر هنری خلق کنید و یا برای یک سفر مهیج نقشه کشیده اید ، وقت آن رسیده تا آن را عملی کنید. نترسید ؛ سعی کنید تا مسئولیت انجام برخی از کارها را به عهده بگیرید و آن ها را به نحو احسن پیش ببرید. این نکته را فراموش نکنید که شروع هر کاری سخت است اما اگر یک بار به درستی انجام شود ، برای دفعات بعدی راحت تر و با خطای کمتری ، صورت می پذیرد.

۴- درباره خودتان مثبت بیندیشید

هر فردی نقاط ضعف خود را می شناسد اما نقاط ضعف دیگران را خیر. این شما هستید که می دانید که چه مشکلات و ضعف هایی دارید ، نه دیگران. پس خودتان را آن گونه که دوست دارید ، معرفی کنید. هرگز برای خود عیب نسازید و خود را انسان کند ذهن ، تعارفی ، خجالتی یا زود رنج نشان دهید. درباره خودتان دیدگاه مثبتی داشته باشید و به هویت و اصالت خود افتخار کنید.

۵- خودتان را در شرایط مساوی با دیگران مقایسه کنید

قبلا هم بیان کردیم که مقایسه نا به جا موجب کاهش اعتماد به نفس و سرکوب استعدادهای فرد خواهد شد. پس سعی کنید که تا جای امکان دیگران را در مقام مقایسه با خودتان قرار ندهید و یا حداقل این کار را در شرایط مساوی انجام دهید.

۶- پیش داوری نکنید

قبل از این که در یک جلسه حضور پیدا کنید ، کارها و وظایف خود را استارت بزنید و حتی قبل از این که برنامه ریزی برای روزهای آتی خود داشته باشید ، درباره آن منفی بافی نکنید. این کار تنها اضطراب و نگرانی شما را بیشتر خواهد کرد و مانع از تمرکز شما بر انجام درست امور و موفقیت در آن ها خواهد شد.

۷- به روز باشید و اطلاعات عمومی تان را بالا ببرید

اطلاعات عمومی بالا به شما جسارت اظهارنظر در مورد مسائل مختلف را می دهد. به روز بودن و داشتن اطلاعات عمومی زیاد ، توانایی شروع صحبت با افراد جدید و برقراری ارتباط با آن ها را به شما خواهد داد.

۸- در جلسات خانوادگی و دوستانه شرکت کنید

این مورد موجب افزایش اعتماد به نفس شما خواهد شد و به شما جرأت شرکت در اجتماعات بزرگتر را می دهد. همچنین توانایی ها و مشکلات اصلی شما در زمان برقراری ارتباط با سایرین را مشخص می کند تا بتوانید آن ها را کنترل کنید.

۹- از به زبان آوردن احساستان، خجالت نکشید

احساستان را مخفی نکنید. اگر واقعا از موضوعی ناراحت شده اید ، آن را به زبان بیاورید. اجازه ندهید که یک حس یا فکر غلط و زودگذر در روابط اجتماعیتان تاثیر بگذارد. علاوه بر این اگر به شخصی علاقه مند هستید و یا از رفتار ناخواسته دیگران آزار می بینید ، به جای تحمل کردن و یا سرکوب احساس خود ، آن را با رعایت ادب و احترام ابراز نمایید.

۱۰- همیشه آراسته و مرتب باشید

ورزش کنید و زیبایی اندام خود را جدی بگیرید. به ظاهرتان بیشتر دقت کنید. لازم نیست که حتما لباس های گران قیمت و جدید بپوشید. بیشتر به تمیزی و مرتب بودن آن ها اهیمت بدهید. رنگ آن ها را با هم ست کنید. از عطر و اسپری های خوشبو کننده ملایم استفاده کنید و … رعایت همه این موارد شما را فردی جذاب نشان خواهد داد و مطمئن باشید که اعتماد به نفستان را بیش از پیش خواهد نمود.