پیش از آنكه زیر هر سندی را امضا كنید، باید از كمّ و كیف شرایط و بندهای آن سند مطلع باشید. یكی از مواردی كه اكنون می‌خواهم به آن اشاره كنم، شروط ضمن عقد است؛ یعنی شروطی كه در حین جاری شدن صیغه عقد ، در متن عقدنامه گنجانده می‌شود.

شروط ضمن عقد

عقدنامه ، خود به صورت چاپی بوده و دارای شرایطی است كه در آن درج گردیده و شما هم اگر بخواهید می‌توانید شرایط جدیدی به متن عقدنامه اضافه كنید. در این صورت، اگر مطلبی یا شرایط ضمن عقد دیگری اضافه شود و به وسیله هر دو نفر، یعنی عروس و داماد، امضا شود برای طرفین الزام‌آور است.

متن عقدنامه

آنچه كه به صورت چاپی در متن عقدنامه درج گردیده و شما در آن گیرودار و شلوغی عقد، امضا می‌كنید به قرار زیر است:

اول: بند الف عقدنامه: در این بند صراحت دارد كه ضمن عقد نكاح، زوجه شرط نمود هرگاه طلاق به درخواست زوج نبوده و طبق تشخیص دادگاه، تقاضای طلاق به دلیل تخلف زن از وظایف همسری، یا سوء اخلاق و رفتار وی نباشد، زوج موظف است تا نصف دارایی موجود خود را كه در مدت زناشویی با او به دست آورده، یا معادل آن را طبق نظر دادگاه، بلاعوض به زوجه منتقل نماید. پس آقایان باید بدانند كه با امضای این بند از عقدنامه ، چه تعهدی می‌كنند؛ ولی در همین شرط، چند نكتۀ مهم نیز باید موجود باشد تا زوجه بتواند به نصف دارایی مرد برسد.

۱- زوجه درخواست طلاق نكرده باشد.

۲- طلاق، ناشی از تخلف، سوء اخلاق و رفتار زوجه نباشد.

۳- آن مقدار ثروتی كه پس از ازدواج كسب شده شامل این بند می‌شود و نسبت به دارایی سابق مرد اثری ندارد.

دوم: بند ب عقدنامه: در این بند، زوج به زوجه وكالت بلاعزل با حق توكیل به غیر داده كه در موارد مشروحه زیر، از طریق رجوع به دادگاه، خود را مطلقه نماید.

مواردی كه زن می‌تواند حسب مورد از دادگاه تقاضای صدور اجازه طلاق نماید به شرح زیر است:

۱- خودداری از پرداخت نفقه به مدت ۶ ماه

۲- سوء رفتار یا سوء معاشرت

۳- ابتلای زوج به امراض سخت

۴- جنون

۵- انتخاب شغلی كه مغایر با حیثیت زن باشد

۶- محكومیت قطعی شوهر به مدت ۵ سال حبس

۷- اعتیاد زوج

۸- ترك خانواده

۹- محكومیت شوهر در اثر ارتكاب جرم

۱۰- عقیم بودن زوج

۱۱- مفقود الاثر بودن زوج

۱۲- بدون رضایت زوجه، زوج همسر دیگری اختیار كند.

بدیهی است برای اجرای هركدام از موارد دوازدگانۀ بالا كه در اینجا به اختصار ذكر گردیده، می‌بایستی شرایط لازم و كافی فراهم شود تا اقدام قانونی امكان تحقق پیدا كند. مطلب دیگر این است كه زن می‌تواند علاوه بر موارد مندرج در فوق، شرط ضمن عقد دیگری نیز تعیین و اضافه نماید.

شرایط ضمن عقد

به عنوان مثال، زن می‌تواند طبق مادۀ ۱۱۱۴ قانون مدنی، حق تعیین مسكن را به خود اختصاص دهد، زیرا در قانون ایران حق انتخاب مسكن با مرد است. حال اگر چنین شرطی وضع شود و زن از اقامت در منزلی كه قبلاً به وسیلۀ مرد تعیین شده است، خودداری نماید، شوهر نمی‌تواند علیه زن نسبت به عدم اقامت او در منزلی كه قبلاً تعیین كرده است اقامۀ دعوا كند. همچنین زن می‌تواند در شروط ضمن عقد ، كار كردن یا ادامۀ تحصیلات خویش را لحاظ کند.

مهمترین شرط ضمن عقد كه بر سر آن بحث وجود دارد، شرط عدم ازدواج مجدد مرد است؛ چون عده‌ای از قضات و دفاتر اسناد رسمی، اجازۀ همسر اول را لازم می‌دانند، اما برخی دیگر اهمیت چندانی به آن نمی‌دهند. بنابراین، زوجه می‌تواند این شرط را به شروط ضمن عقد خود اضافه نماید كه هرگاه شوهر، زن دیگری بگیرد، یا در مدت معینی غایب شود، یا علیه حیات زن اقدام نماید، زوجه وكیل، حتی وكیل با حق توكیل به دیگری باشد كه پس از اثبات تحقق شرط، در محكمۀ نهایی، خود را مطلقه سازد.

حق طلاق

همچنین اگر زن بخواهد حق طلاق داشته باشد، می‌تواند چنین شرطی را به شرایط ضمن عقد اضافه و برای اینكه وكالتش بلاعزل باشد، بهتر است در حین جاری شدن صیغه عقد بگوید: «من خودم را به شرط اینكه وكیل بلاعزل در طلاق باشم به زوجیت تو درمی‌آورم»، مرد هم قبول كند كه وكالت زوجه در طلاق، قابل فسخ نیست.